Men zei het niet altijd hardop. Soms was het een blik over de tafel. Soms een zucht die de kamer smaller maakte. Soms een grap waarin ik de clou was. Het woord zelf — probleem — kwam later, toen het al jaren in het meubilair zat, tussen de nette gordijnen en de beste set borden.
Ik was nooit het probleem. Dat is het eerste wat ik hier moet kunnen zeggen, zwart op dit papier, zonder verontschuldiging in de marge. En toch is de tweede helft van de titel even waar: dat zal ik altijd zijn. Niet omdat ik kapot ben. Omdat ik weiger nog kleiner te worden om anderen heel te laten lijken.
Dit boek is een autobiografie, geen proces-verbaal. Ik daag niemand voor de rechter. Ik zet de stoelen terug waar ze stonden. Ik beschrijf de soep die koud werd terwijl er werd uitgelegd waarom ík te veel voelde, te hard praatte, te vroeg wegging, te lang bleef. Ik beschrijf de avonden waarop ik mezelf nabootste tot ik bijna geloofde dat hun versie de enige was die telde.
Wie dit leest in de hoop op schandaal, komt bedrogen uit. De schade zat in het gewone. In herhaalde zinnen. In de manier waarop een kamer stilviel als ik binnenkwam, en weer op gang kwam als ik iets toegaf. In de kunst om van een kind, later van een volwassene, de verklaring te maken voor alles wat men zelf niet wilde dragen.
Ik heb lang gedacht dat vertellen verraad was. Dat zwijgen liefde was. Dat een gezin een geheim is dat je meeneemt tot het in je botten zit. Tot ik merkte dat het geheim niet van mij was. Het was van hen. Ik had het alleen bewaard.
Dus dit is hoe ik begin: niet met de grootste ruzie, maar met het huis. Met de geur van koffie en schoonmaakmiddel. Met de regels die niemand op papier zette en die toch strenger waren dan welke wet ook. Met de dag waarop ik voor het eerst hoorde dat ík te veel was — en de dag, veel later, waarop ik begreep dat te veel zijn soms het enige bewijs is dat je er nog bent.
Als je mijn naam in dit boek zoekt als een aanklacht, mis je het punt. Mijn naam staat hier omdat ik er ben. Omdat ik het zat was om in andermans zinnen te wonen. Omdat een autobiografie, als ze deugt, niet vraagt of je aardig blijft. Ze vraagt of je waar blijft.
Ik was nooit het probleem. En dat zal ik altijd zijn. De rest van deze bladzijden is wat er tussen die twee zinnen ligt: een leven.